Bir web sitesinin geçerli TLS sertifikasına sahip olması, o sitenin gerçek bir kuruma ait olduğunu veya dolandırıcılık amacı taşımadığını kanıtlamaz. HTTPS, web iletişiminin TLS protokolüyle şifrelenerek yapıldığı bağlantıdır. Bu koruma, tarayıcı ile bağlanılan site arasındaki veri aktarımıyla ilgilidir; siteyi yönetenlerin amacı ayrı bir konudur.

Bu nedenle tarayıcıda kilit ya da benzeri bir bağlantı güvenliği göstergesi görmek tek başına karar vermek için yeterli değildir. Özellikle giriş, ödeme, kimlik doğrulama veya kişisel bilgi isteyen bir sayfada alan adını, yönlendirmeyi, sayfada sizden istenen işlemi ve sayfanın davranışını birlikte değerlendirin.

Şüphe duyduğunuz bir sitede sertifikayı bir “güvenilir işletme rozeti” gibi yorumlamayın; işlemi bağımsız bir kanaldan doğrulayın.

Şüpheli Sitelerde Alan Adını Doğru Okuma

Parola veya kart bilgisi gibi verileri çalmayı amaçlayan kimlik avı siteleri, gerçek bir markanın tasarımını, logosunu ve metinlerini kopyalayabilir. Tarayıcıda görüntülenen sayfa ne kadar inandırıcı görünürse görünsün, hangi alan adına bağlandığınız değişmez. Bu nedenle sayfa tasarımından önce adres çubuğundaki alan adına bakmak gerekir.

Özellikle harf değişiklikleri, eksik veya fazla karakterler, tire eklenmesi ve birbirine benzeyen karakterler dikkat gerektirir. “Marka” sözcüğünün adresin herhangi bir yerinde geçmesi de yeterli değildir. Örneğin marka.example, hizmetin bilinen alan adı kabul edilirse giris.marka.example bu adın altında yer alır. Buna karşılık marka.example.giris-sahte.test, giris-sahte.test alan adının altındadır. İkinci örnekte soldaki marka ifadesi, adresin gerçek markaya ait olduğunu göstermez.

Alt alan adlarında yalnız ilk görünen kelimelere bakmak yanıltıcıdır. Bir saldırgan kendi kayıtlı alan adının soluna gerçek marka adını ekleyebilir; bu nedenle beklediğiniz kayıtlı alan adının adres çubuğunda ana alan adı olarak yer alıp almadığını kontrol edin.

Uluslararası karakter kullanan alan adlarında görsel olarak birbirine benzeyen harfler de yanıltıcı olabilir. Tarayıcının gösterdiği alan adında alışılmadık karakterler, beklenmeyen yazım veya anlaşılması güç bir biçim varsa işlemi durdurun. Yazım hatası bulunmaması ise tek başına sitenin gerçek olduğunu kanıtlamaz.

Yönlendirme ve Bağlantının Kaynağı Neden Birlikte Önemlidir?

Bir bağlantıya tıkladığınızda ilk görünen adres ile sonunda açılan adres farklı olabilir. Yönlendirme web üzerinde normal bir işlevdir, ancak saldırgan kimlik avı girişimlerinde güvenilir görünen bir başlangıç metni veya bağlantı etiketi kullanarak kullanıcıyı başka bir alan adına yönlendirebilir. Kararı, bağlantının görünen metnine göre değil, tarayıcının sonunda açtığı gerçek adrese göre verin.

Bağlantının size nasıl ulaştığı da önemlidir. Beklemediğiniz bir e-posta veya mesaj, hesabınızın kapatılacağı, ödemenizin başarısız olduğu ya da hemen kimlik doğrulamanız gerektiği gibi bir gerekçeyle sizi acele ettiriyorsa bu baskı önemli bir risk işaretidir. Böyle bir durumda bağlantıya güvenmeyin; ilgili hizmete daha önce bildiğiniz adresi yazarak veya resmi uygulamasını kullanarak bağımsız yoldan erişin ve uyarıyı orada doğrulayın.

Gerçek bir şirketten gelmiş gibi görünen mesajın içindeki telefon numarası veya iletişim adresi de aynı saldırının parçası olabilir. Doğrulama için mesajın içindeki iletişim bilgilerini değil, bağımsız olarak bildiğiniz veya daha önce kullandığınız kanalı tercih edin.

Sertifikadaki Alan Adı ve Kuruluş Bilgileri

Herkese açık TLS sertifikasını veren sertifika otoritesi, başvuranın sertifikadaki alan adını kullanma yetkisini veya alan adı üzerindeki kontrolünü doğrular. X.509 biçimindeki sertifika, alan adı gibi kimlikleri bir açık anahtarla ilişkilendirir. Saldırgan da kendi kontrolündeki benzer görünümlü bir alan adı için bu koşulları karşılayabilir; alan adı doğrulaması sitenin dürüst amaçla işletildiğini göstermez.

Tarayıcının sertifikayı geçerli kabul etmesi, sertifika zinciri, geçerlilik koşulları ve ziyaret edilen adla sertifikadaki adların uyumu gibi teknik kontrollerin başarılı olduğu anlamına gelir. Ancak bu teknik doğrulama, işletmenin güvenilir olduğunu veya sayfadaki işlemin meşru olduğunu kanıtlamaz.

Sertifika ayrıntılarında alan adı bilgisi, sertifika otoritesi ve bazı durumlarda kuruluşla ilgili kimlik alanları görülebilir. Kuruluş bilgisi varsa beklediğiniz işletmeyle uyuşup uyuşmadığı ek bir kontrol olabilir. Kuruluş bilgisinin bulunmaması ise tek başına sahte site kanıtı değildir.

Sertifikanın yakın zamanda verilmiş, uzun süre geçerli veya belirli bir sertifika otoritesinden alınmış olması da dolandırıcılık riskini tek başına ortadan kaldırmaz. Sertifika otoritelerinin görevi, tanımlanmış doğrulama ve sertifika verme kurallarına göre çalışmaktır; web sitesindeki her ticari iddianın doğruluğunu veya sahibinin iyi niyetini onaylamak değildir.

Sayfanın İstediği İşlem Şüpheyi Güçlendirebilir

Alan adı beklediğiniz gibi görünse bile sayfanın sizden istediği bilgilerin yapmak istediğiniz işlem için gerekli olup olmadığını kontrol edin. Tanımadığınız bir sayfanın aniden parola, tek kullanımlık doğrulama kodu, kart bilgisi, kimlik belgesi veya ödeme istemesi ek doğrulama gerektirir. Özellikle sayfaya beklenmedik bir mesajdaki bağlantıdan geldikten hemen sonra bu bilgilerin istenmesi güçlü bir risk işaretidir.

  • Sayfa, hesabınızın hemen kapanacağını veya ödemenin derhal yapılması gerektiğini söyleyerek baskı kuruyor.
  • Sayfa sizi normalde kullanmadığınız bir ödeme yöntemine ya da farklı bir alıcıya yönlendiriyor.
  • Sayfa, girişten sonra yeniden parola, doğrulama kodu veya ödeme bilgisi istiyor.
  • Destek kanalları, iletişim bilgileri veya sayfanın istediği işlemler kurumun bilinen sitesiyle uyuşmuyor.
  • Sayfa, tarayıcının güvenlik uyarısı vermemesini gerekçe göstererek sizi hızlı işlem yapmaya zorluyor.

Bu belirtiler tek başına dolandırıcılık kanıtı değildir; örneğin gerçek bir hizmet de önemli bir işlem öncesinde yeniden kimlik doğrulaması isteyebilir. Şüpheli olan, talebin beklediğiniz işlemle uyuşmaması veya bağımsız kanaldan doğrulanamamasıdır.

Dil bilgisi hataları, kötü tasarım veya düşük kaliteli görseller sahte sitelerde görülebilir; ancak profesyonel görünen bir sayfa da dolandırıcılık amacı taşıyabilir. Bu nedenle yalnız görünümünden bir sitenin güvenilir olduğuna karar verilemez.

Şüpheli Bir Sitede İşlemi Durdurma ve Talebi Doğrulama

Tereddüt duyduğunuz bir sitede işleme devam etmeden önce talebi bağımsız bir kanaldan doğrulayın. Parola, ödeme veya kimlik bilgisi söz konusuysa doğrulama tamamlanmadan bilgi vermeyin.

Mesajdaki bağlantı yerine bildiğiniz adresi kendiniz yazın, kayıtlı yer imini veya resmi uygulamayı kullanın. Hesabınızda aynı uyarının, borcun, siparişin veya güvenlik bildiriminin bulunup bulunmadığına bakın. Talebi doğrulayamıyorsanız daha önce bildiğiniz destek kanalına başvurun. Bu sırada şüpheli sayfaya yeni bilgi girmeyin ve sayfadan dosya indirmeyin.

Şüpheli Siteye Bilgi Verildiyse Hesabın Korunması

Şüpheli sayfaya parola girdiyseniz ilgili hizmetin gerçek sitesine bağımsız yoldan giderek parolayı değiştirin. Aynı parolayı kullandığınız diğer hesaplara da farklı parolalar verin. Hizmetin güvenlik ayarlarından açık oturumları kapatın ve hesap kurtarma bilgilerinde size ait olmayan bir değişiklik bulunup bulunmadığını kontrol edin; parola değişikliği her hizmette mevcut oturumları kendiliğinden sonlandırmayabilir.

Varsa parolaya ek olarak doğrulama uygulaması veya güvenlik anahtarı gibi ikinci bir unsur isteyen çok faktörlü kimlik doğrulamayı etkinleştirin. Ödeme veya kart bilgisi verdiyseniz kartınızı ya da hesabınızı sunan finans kuruluşuna resmi iletişim kanalından ulaşarak durumu bildirin ve finans kuruluşunun önerdiği güvenlik adımlarını izleyin.