DHCP adres havuzu, sunucunun cihazlara otomatik olarak dağıtabildiği yerel IPv4 adreslerinin aralığıdır. Havuz dolduğunda ağa yeni katılan cihazlar adres alamayabilir. Mevcut cihazlar ise kendi adreslerini kullanmayı ve sunucu onay verdiğinde bu adreslerin kullanım süresini uzatmayı sürdürebilir. Kalıcı çözüm için önce gerçekten dağıtılabilir adres kalmadığını doğrulamak, ardından ihtiyaca yetecek kapasiteyi sağlamak gerekir.

DHCP sunucusu, bir IP adresini cihaz için belirli bir süre ayırır; buna DHCP kiralama süresi denir. Cihaz çevrim dışı olsa bile bu süre dolana kadar adres başka bir cihaza dağıtılmayabilir. Rezervasyonlar ve elle tanımlanmış IP adresleri de gerçek kapasiteyi etkileyebilir.

Sorunu gidermek için havuz boyutunu kullanımla karşılaştırmak, gereksiz kayıtları ayıklamak, DHCP kiralama süresini ihtiyaca göre düzenlemek ve havuzu yalnız mevcut yerel ağ sınırları içinde genişletmek gerekir.

DHCP Havuzunun Dolduğunu Gösteren İşaretler

Yeni cihazın IP adresi alamaması tek başına havuzun dolduğunu kanıtlamaz. En güçlü işaretler, mevcut cihazların çalışmaya devam etmesi, yeni cihazların sırayla başarısız olması ve yönlendiricinin DHCP kiralama tablosunda kullanılabilir adres kalmamasıdır.

Havuz Boyutunu ve Kullanımı Karşılaştırma

Yönlendirici arayüzündeki DHCP başlangıç ve bitiş adreslerini not edin. Örneğin aynı yerel ağ içindeki 192.168.1.100 ile 192.168.1.199 arasındaki kesintisiz aralık, uçlar dahil 100 adres içerir.

Bu sayıyı yalnız o anda çevrim içi görünen cihazlarla karşılaştırmak yeterli değildir. Bağlı cihaz listesi ile DHCP kiralama tablosu aynı kayıt değildir. Kiralama tablosunda etkin cihazlar, henüz süresi dolmamış çevrim dışı kayıtlar ve bazı yönlendiricilerde rezervasyonlar ayrı ayrı görülebilir.

Gerçekte kullanılabilir kapasiteyi değerlendirirken havuz içindeki etkin kiralama kayıtlarını, başka cihazlara verilmeyen rezervasyonları ve elle kullanıldığı bilinen IP adreslerini hesaba katın. Yönlendiricinin yalnız geçmiş cihaz adlarını gösteren listesindeki her kayıt, etkin olarak bir IP adresi kullanıldığı anlamına gelmez.

Havuz Doluluğu ile DHCP Arızası Arasındaki Farklar

Havuz doluluğunda sorun genellikle cihaz sayısı arttıkça ortaya çıkar ve daha önce adres almış cihazlar çalışmayı sürdürür. Kiralama sayısının düşük olması tek başına boş adres bulunduğunu göstermez; rezervasyonları, dağıtım dışında tutulan adresleri ve çakışma nedeniyle engellenen kayıtları da incelemek gerekir. İstemcinin bulunduğu alt ağ için gerçekten dağıtılabilir boş adres varsa DHCP hizmetini, yerel ağ bağlantısını ve istemci ayarlarını kontrol edin. Aynı ağdaki başka bir cihazla adres alımını deneyin; cihazın yanlış misafir ağına bağlanmadığını ve ikinci bir DHCP sunucusunun farklı ayarlar dağıtmadığını da doğrulayın.

Yeni cihazın 169.254.x.x benzeri kendiliğinden atanmış bir IP adresi kullanması ya da “IP adresi yapılandırması başarısız” uyarısı vermesi, kullanılabilir bir DHCP yanıtı alınamadığını gösterir. Havuzun gerçekten dolup dolmadığını anlamak için kiralama tablosuna ek olarak rezervasyonları, dağıtım dışı adresleri ve varsa çakışma uyarılarını inceleyin.

Kullanılmayan DHCP Kayıtlarını Kaldırma

Havuzu büyütmeden önce gereksiz yere ayrılmış IP adreslerini belirleyin. Bu adımda yalnız artık kullanılmadığından emin olduğunuz kayıtları silin.

Çevrim Dışı Cihazlara Ayrılmış IP Adresleri

DHCP sunucusunun bir IP adresini cihaz için ayırdığı süre dolmadıkça, cihaz çevrim dışı görünse bile adres başka bir cihaza verilmeyebilir. Kaydı sunucudan silmek, cihazın elindeki geçerli adres bilgisini otomatik olarak iptal etmez.

DHCP kiralama süresi dolmuş IP adresleri normalde yeniden kullanılabilir; arayüzde kalan geçmiş kayıtların silinmesi yalnız listeyi temizleyebilir. Yönlendirici arayüzü kiralama kaydını sonlandırmaya izin veriyorsa, artık ağa dönmeyecek bir cihazın süresi dolmamış kaydını kaldırabilirsiniz. Yalnız “çevrim dışı” etiketi taşıdığı için her kaydı silmek doğru değildir; bekleme modundaki telefonlar, yazıcılar ve akıllı ev cihazları kısa süre sonra yeniden bağlanabilir.

Rezervasyonlar ve Eski Cihaz Kayıtları

DHCP rezervasyonu, belirli bir cihaz için belirli bir IP adresini ayırır. Rezervasyon havuzun içindeyse yönlendirici, kendi çalışma biçimine bağlı olarak bu adresi başka cihazlara dağıtmayabilir; cihaz çevrim dışı olsa bile adres havuz kapasitesini azaltabilir.

Artık ağda bulunmayan cihazlara ait rezervasyonları kaldırın. Yazıcı, depolama cihazı veya sürekli aynı adreste bulunması gereken bir cihaz için kullanılan rezervasyonu yalnız kapasite kazanmak amacıyla silmeyin; önce gerçekten gereksiz olduğunu doğrulayın.

DHCP Havuzunu Mevcut Alt Ağ İçinde Genişletme

Mevcut alt ağda DHCP dışında kullanılabilecek boş IP adresleri varsa en doğrudan çözüm dağıtım aralığını genişletmektir. Havuz kullanılabilir alt ağın tamamına yayılmışsa yalnız başlangıç ve bitiş değerlerini değiştirmek yetmez; daha büyük bir alt ağ için adres planını ve ağ maskesini birlikte düzenlemek gerekir.

  1. Yönlendiricinin LAN adresini, ağ maskesini, mevcut DHCP başlangıç ve bitiş değerlerini kaydedin.
  2. Yeni aralığı aynı yerel ağ sınırları içinde ve kesintisiz olacak biçimde seçin.
  3. Yönlendiricinin kendi LAN adresini ve elle atanmış IP adreslerini dinamik aralığın dışında bırakın. Rezervasyonları havuz içinde tutmanız gerekiyorsa bu IP adreslerini kullanılabilir kapasiteden düşerek hesaplayın.
  4. IPv4 ağ ve yayın adreslerini dağıtım aralığına eklemeyin; yönetim arayüzü alt ağ sınırlarının dışındaki bir değeri kabul etmiyorsa zorlamayın.
  5. Ayarı kaydettikten sonra yeni bir cihazla adres alımını test edin ve DHCP kiralama tablosunda boş kapasite kaldığını doğrulayın.

Yalnız havuz aynı alt ağ içinde genişletilir, ağ geçidi ve DNS seçenekleri değiştirilmezse mevcut cihazların ayarlarını tek tek yenilemek çoğu durumda gerekmez. Yeni cihazlar genişletilmiş havuzdaki boş adreslerden alabilir. Mevcut cihazlarda başarılı DHCP yenilemesi ise aynı adresin kullanım süresini uzatır; havuzun genişlemesi adresin değişmesini gerektirmez.

DHCP Kiralama Süresini Ağın Kullanımına Göre Ayarlama

DHCP kiralama süresi, sunucunun bir IP adresini cihaz için ayırdığı süredir. Çok sayıda misafir cihazın, test cihazının veya kısa süreli bağlantının bulunduğu ağlarda uzun süreler, ayrılmış adreslerin cihazlar ağdan ayrıldıktan sonra da kullanılamamasına yol açabilir. Bu durumda süreyi ölçülü biçimde kısaltmak, kullanılmayan adreslerin daha erken yeniden dağıtılmasını sağlar.

Süreyi kısaltmak, aynı anda bağlanabilecek azami cihaz sayısını artırmaz; yalnızca ayrılan adreslerin havuza daha çabuk dönmesini sağlar. Çok kısa süreler ise istemcilerin daha sık yenileme yapmasına neden olur ve gerçek bir kapasite sorununu çözmez.

Cihaz, kendisi için ayrılan süre dolmadan sunucudan kullanım süresini uzatmasını ister. Sunucu onaylarsa aynı adresi kullanmaya devam eder; havuzun dolu olması bu yenilemeyi tek başına engellemez. Onay gelmeden süre dolarsa cihaz eski adresi kullanmayı bırakıp yeniden adres ister.

Değişiklik genellikle mevcut adres kayıtlarını anında sona erdirmez. Yeni süre, cihaz bir sonraki kez adres aldığında veya adres kaydını yenilediğinde uygulanabilir; kesin davranış yönlendirici yazılımına göre değişir.

İkinci DHCP Sunucusu ve Elle Verilen IP Adresleri

Ev ağında ikinci bir yönlendirici, erişim noktası veya eski modem DHCP dağıtmaya devam ediyorsa cihazlar farklı ağ geçidi ve adres aralıkları alabilir. Bu durum havuz doluluğuna benzeyen düzensiz bağlantı sorunları oluşturabilir, ancak çözümü havuzu büyütmek değildir.

Ev ağında adres dağıtımını ana yönlendirici yapacaksa diğer cihazlardaki DHCP sunucusu kapatılır. Bazı cihazlar diğerlerinden farklı bir ağ geçidi, DNS bilgisi veya yerel IP adresi aralığı alıyorsa ikinci sunucu olasılığını kontrol edin.

Elle tanımlanmış bir IP adresi DHCP havuzunun içinde bulunuyorsa sunucunun bu kullanımdan haberi olmayabilir. Böyle adresleri dinamik aralığın dışında tutmak veya yönlendiricide rezervasyonla yönetmek, aynı adresin iki cihaza verilmesi riskini azaltır.

DHCP Ayarından Sonra Adres Dağıtımını Test Etme

Ayar değişikliğinden sonra bir test cihazının bağlantısını kesip yeniden kurun. Cihazın yeni veya genişletilmiş aralıktan ağda başka bir cihazın kullanmadığı IP adresini, doğru ağ geçidini ve DNS bilgisini aldığını; mevcut cihazların bağlantısının bozulmadığını kontrol edin.

DHCP kiralama tablosunda yalnız bir boş adres kalması sorunun kısa süre içinde tekrarlanmasına neden olabilir. Gün içinde aynı anda bağlı olan en yüksek cihaz sayısını, misafirleri ve yeni eklenecek akıllı cihazları dikkate alarak makul bir boşluk bırakın. Sabit bir sayıya bağlı kalmak yerine ağın en yoğun olduğu zamandaki cihaz sayısını esas alın.