IP adresi sorgusunda görülen hostname (ana makine adı) alanı, çoğunlukla ilgili IP adresi için ters DNS üzerinde tanımlanmış adı gösterir. İnternet servis sağlayıcısı, barındırma şirketi ya da ağ yöneticisi bu adı belirlemiş olabilir.

Görünen hostname, kişinin kimliği veya cihazın kesin adı değildir. Bazı IP adreslerinde PTR kaydı bulunmadığı için alan boş kalabilir; bazı sonuçlarda ise belirli bir site yerine internet servis sağlayıcısının veya barındırma şirketinin genel adlandırması görünür.

Hostname ile PTR Kaydı Arasındaki İlişki

Hostname, ağ üzerindeki bir sistemi adla tanımlar. Bu ad bir sunucuyu, ağ geçidini, bağlantı havuzunu veya hizmet grubunu işaret edebilir; mutlaka tek bir fiziksel cihazı temsil etmez.

Bir sistemin kendi işletim sisteminde kullandığı yerel ad ile internette görünen hostname aynı olmak zorunda değildir. IP adresi sorgu hizmetleri genellikle uzaktaki cihazın yerel ayarını okuyamaz; herkese açık DNS yanıtını gösterir.

PTR kaydı, bir IP adresini bir ada bağlayan DNS kaydıdır. Bir IP adresinden başlanarak bu kaydın aranmasına ters DNS sorgusu denir; sorgudan dönen ad da çoğu IP adresi sorgu ekranında hostname alanına yazılır.

PTR kaydını genellikle IP bloğunu kontrol eden kuruluş yönetir. Ev veya mobil internet bağlantısında bu kuruluş çoğu zaman internet servis sağlayıcısıdır; sunucu hizmetlerinde ise barındırma veya bulut altyapısını yöneten taraf olabilir.

IP Adresinden Ada Giden Ters DNS Süreci

Normal DNS kullanımında bir alan adı için IP adresi aranır. Ters DNS'te işlem yön değiştirir: IP adresi, DNS'in ters eşleme için ayrılmış bölümünde sorgulanır ve varsa PTR kaydındaki ad alınır.

IPv4 adresinin noktalarla ayrılmış dört sayısı ters sıraya dizilir ve sonuna IN-ADDR.ARPA eklenir. IPv6 adresi ise önce kısaltmalar açılarak 32 onaltılık basamağa tamamlanır; basamaklar ters sıraya dizilir, aralarına nokta konur ve sonuna IP6.ARPA eklenir. Sorgu aracı bu DNS adı için PTR kaydını arar.

İleri ve ters eşlemeler ayrı DNS kayıtlarıdır. DNS protokolü, bir A veya AAAA kaydı eklendiğinde PTR kaydının da oluşturulmasını gerektirmez; bazı yönetim sistemleri bu iki işlemi birlikte yapabilir.

İleri DNS ile Ters DNS Neden Eşleşmeyebilir?

Bir alan adının A veya AAAA kaydı belirli bir IP adresine gidebilirken, aynı IP adresinin PTR kaydı farklı bir hostname döndürebilir. Bunun nedeni ileri DNS kaydını alan adı sahibi, PTR kaydını ise çoğunlukla IP bloğunu yöneten kuruluşun kontrol etmesidir.

Örneğin bir web sitesi barındırma hizmetindeki ortak bir IP adresini kullanıyorsa, alan adı o IP adresine çözümlenirken ters DNS sonucu barındırma şirketinin sunucu adını gösterebilir. Bu durum tek başına yanlış yapılandırma anlamına gelmez; aynı IP adresi üzerinde birden fazla site çalışabilir ve PTR kaydı bunların hepsini listelemek zorunda değildir.

Benzer biçimde bir ana makine birden fazla IPv4 veya IPv6 adresi kullanabilir. Bu adreslerin PTR kayıtları aynı veya farklı adları gösterebilir; bazı adreslerde PTR kaydı hiç bulunmayabilir. PTR kaydından dönen adın A veya AAAA kayıtları, sorguya başlanan IP adresini de içeriyorsa ileri ve ters eşleme birbirini doğrular. Her hizmet böyle bir eşleşme sunmak zorunda değildir; e-posta sunucularında ise alıcı sistem bunu isteyebilir.

Hostname Neden Boş veya Genel Bir Ad Olarak Görünebilir?

Hostname alanı, ilgili IP adresi için PTR kaydı bulunmadığında boş kalabilir. Ancak zaman aşımı veya DNS sunucusu hatası da adın alınmasını engelleyebilir. Bu nedenle yalnız boş alana bakarak kayıt bulunmadığı sonucuna varılmaz; sorgunun durum veya hata bilgisi de kontrol edilir.

  • PTR kaydı tanımlanmamıştır: Ters eşleme için ad eklenmemiştir; IP adresi PTR kaydı olmadan da kullanılabilir.
  • Genel altyapı adı kullanılmıştır: Sorguda internet servis sağlayıcısına veya barındırma şirketine ait, aboneye özel olmayan bir bağlantı havuzu, bölge ya da ağ etiketi görülebilir.
  • IP adresi birden fazla hizmet tarafından paylaşılır: PTR adı belirli bir site yerine ortak sunucuyu, yük dengeleyiciyi veya platformu gösterebilir.
  • Kayıt güncel değildir: IP adresinin kullanım amacı değişmiş, ancak ters DNS adı henüz düzeltilmemiş olabilir.
  • Önbellekte eski yanıt bulunur: Önceki PTR adı, kaydın önbellekte tutulma süresi dolana kadar görülebilir.

Genel bir altyapı adı dönmesi, sorgunun bir PTR yanıtı aldığını gösterir. Bu adın belirli bir kullanıcıyı tanımlamaması ile hiç yanıt alınamaması farklı durumlardır.

Yerel Cihaz Adı ile PTR Adı Arasındaki Farklar

Bilgisayar, telefon, modem veya yazıcı yerel ağ içinde kendine ait bir cihaz adı kullanabilir. Bu ad genellikle ev ya da iş ağı içinde cihazları ayırt etmeye yarar ve herkese açık DNS'te yayımlanmaz.

IP adresi sorgusundaki hostname ise sorgulanan genel IP adresinin PTR kaydından gelir. NAT veya CGNAT kullanılan IPv4 bağlantılarında birçok yerel cihaz aynı genel IP adresi üzerinden internete çıkabildiği için görünen PTR adı belirli bir cihazı tanımlayamaz. Cihazın yerel adının PTR alanında görünmesi ancak ağ yöneticisinin bunu özellikle yayımladığı bir yapılandırmada mümkündür.

Hostname Sonucu Ne Anlatır, Ne Anlatmaz?

Hostname, IP adresinin ağ içindeki rolü veya onu yöneten altyapı hakkında ipucu verebilir. Adın sonundaki alan adı internet servis sağlayıcısını, barındırma şirketini ya da kurumsal ağı gösterebilir; adın başındaki bölüm ise sunucu, bağlantı havuzu veya bölge için kullanılan dahili bir etiket olabilir.

Bu ipuçları kesin sahiplik veya kimlik kanıtı değildir. Bir ad eski kalmış olabilir, aynı altyapıyı çok sayıda müşteri kullanabilir veya kuruluş yalnız genel bir şablon uygulamış olabilir. Kişi adı, ev adresi ya da belirli bir cihaz modeli hostname bilgisinden güvenilir biçimde çıkarılamaz.

Bir IP adresi için yayımlanan PTR kayıtlarını Ters DNS Sorgulama aracıyla kontrol edebilirsiniz. Araçtaki sonuç, sorgu anında DNS'ten alınan kaydı gösterir; kaydın gerçek dünyadaki kullanıcıyı veya barındırılan bütün siteleri temsil ettiğini doğrulamaz.