İki internet hattını aynı yönlendiriciye bağlamak, bu hatların hızlarının otomatik olarak tek bir bağlantıda birleştiği anlamına gelmez. Dual-WAN, iki internet çıkışını yöneterek ayrı bağlantıları bu hatlara dağıtabilir veya bir hattı yedek tutabilir. Bonding ise uygun uç desteğiyle aynı bağlantının verisini birden fazla yoldan taşıyabilir.

Dual-WAN Trafiği Nasıl Paylaştırır?

WAN, yönlendiricinin yerel ağ dışına bağlantısını ifade eder. Bu karşılaştırmada WAN 1 ve WAN 2, iki ayrı internet çıkışını belirtir. Dual-WAN yapılandırmasında trafiğin hangi hatta gönderileceği cihazın özelliklerine ve belirlenen kurallara bağlıdır.

Ev ve küçük ofis sınıfındaki yaygın kullanımda karar genellikle oturum veya bağlantı bazında verilir. Örneğin bir web bağlantısı WAN 1 üzerinden kurulurken başka bir indirme veya görüntülü görüşme WAN 2 üzerinden çıkabilir; yönlendirici farklı cihazların trafiğini de ayrı hatlara dağıtabilir. Böylece iki hattın kapasitesi aynı anda kullanılabilir, fakat her oturum kendisi için seçilen hattın sınırları içinde kalır.

Bazı cihazlar, hatların kapasitesine göre farklı ağırlıklar belirlemeye izin verir. Ancak bağlantı sayısını örneğin ikiye bir oranında dağıtmak, aktarılan veri miktarının da aynı oranda paylaşılacağını garanti etmez; bağlantıların süresi ve taşıdığı veri miktarı farklıdır.

Yedeklilik Hız Toplamaktan Farklıdır

Failover (otomatik hat geçişi) modunda ikinci hattın temel görevi ek hız sağlamak değil, birinci hattın arızasına karşı alternatif çıkış sunmaktır. Ana hat kullanılamadığında yeni bağlantılar diğer WAN üzerinden kurulabilir.

Açık oturumların kesintisiz devam edip etmemesi ayrı bir konudur. TCP, veriyi karşı uca sıralı ve güvenilir biçimde ulaştıran bir taşıma protokolüdür. Hat değiştiğinde genel IP adresi de değişirse sıradan bir TCP bağlantısı bu değişikliği kendiliğinden izleyemez; uygulamanın yeniden bağlantı kurması gerekebilir.

Bonding Tek Akışı Nasıl Birden Fazla Yola Taşır?

Bonding terimi farklı ürün ve mimarilerde farklı teknik uygulamalar için kullanılabilir, ancak bu karşılaştırmada ayırt edici özellik, tek mantıksal bağlantının verisinin birden fazla yol üzerinden koordineli biçimde taşınabilmesidir. Veri farklı yollardan gönderilir ve karşı tarafta doğru sırayla yeniden birleştirilir.

Bu nedenle yalnız yerel yönlendiricide iki WAN portunun bulunması yeterli değildir. Karşı uçta aynı bağlantının parçalarını tanıyıp birleştiren bir uç sistem, uygun protokol desteği ya da aracı bir toplama noktası gerekir. Multipath TCP, tek bir TCP bağlantısının birden fazla alt akışla farklı yolları eş zamanlı kullanmasını sağlayan standartlaştırılmış bir örnektir; ancak her “bonding” çözümü Multipath TCP değildir.

İki Uç Arasında Koordinasyon Neden Gerekir?

Sıradan bir sunucu, birbirinden bağımsız iki kaynak IP adresinden gelen paketleri kendiliğinden tek TCP oturumu olarak değerlendirmez. Çok yollu yapının bağlantı kimliğini koruması, veriyi farklı yollara dağıtması ve alıcı tarafta aynı bağlantıya ait olduğunu tanıması gerekir. Multipath TCP bunu, her biri ayrı bir TCP bağlantısı olan alt akışlar üzerinden yapar; veriyi uygulamaya vermeden önce bağlantının bütünü için doğru sıraya koyar.

Bu koordinasyon doğrudan istemci ile sunucu arasında olabilir veya trafik önce her iki hattın ulaşabildiği bir toplama noktasına taşınabilir. İkinci modelde uzak sunucular trafiği bu toplama noktasından çıkan tek bağlantı olarak görebilir; kullanılan yöntemin ayrıntıları çözümün mimarisine bağlıdır.

Buradaki internet hattı birleştirmesi, iki cihaz arasındaki kablolu Ethernet bağlantılarını bir araya getiren bağlantı birleştirme özelliğiyle aynı şey değildir. Bir cihazın “bonding” veya “WAN aggregation” desteği sunması, farklı internet servis sağlayıcılarından alınan iki internet hattını tek aktarımda birleştireceğini göstermez. Ayrıca bazı çoklu hat çözümleri, hız toplamak yerine aynı paketin kopyalarını iki yoldan göndererek kayba karşı dayanıklılık sağlayabilir.

Dual-WAN ve Bonding Karşılaştırması

Aşağıdaki tablo, bağlantı hızı ve hat arızası açısından iki yaklaşımı karşılaştırır.

ÖzellikDual-WANBonding
Temel amaçOturumları hatlara dağıtmak, yedeklilik sağlamak veya iki işlevi birlikte kullanmakBir mantıksal bağlantıyı birden fazla yol üzerinden taşıyabilmek
Tek akışın hızıGenellikle seçilen tek WAN ile sınırlıUygun mimaride birden fazla yolun kapasitesinden yararlanabilir
Çok sayıda eş zamanlı oturumİki hattı da etkili biçimde kullanabilirAyrı oturumların yanı sıra tek bağlantının verisini de iki hatta dağıtabilir
Karşı uç desteğiStandart yük dengelemede genellikle gerekmezKarşı uçta doğrudan ya da aracı bir toplama noktası üzerinden gerekir
Hat arızasıYeni oturumlar diğer hatta geçebilir; açık oturumlar kopabilirMimariye bağlı olarak bağlantı kalan yol üzerinden sürdürülebilir
Genel IP adresiFarklı WAN'lar farklı genel IP adresleriyle çıkabilirToplama mimarisine göre karşı taraf tek bir çıkış IP adresi görebilir
Ek işlem yüküYönlendirme ve IP adreslerini, gerektiğinde portları çeviren NAT işlemleri ek yük oluşturabilirTünelleme, yeniden sıralama veya çoklu yol yönetimi ek yük oluşturabilir

100 Mbps ve 50 Mbps Hat Örneğinde Ne Olur?

Örnek ağda 100 Mbps hızında fiber ve 50 Mbps hızında ikinci bir internet hattı vardır. Standart Dual-WAN yük dengelemesinde tek TCP indirmesi WAN 1'e atanırsa bağlantının üst sınırı 100 Mbps'lik hattın gerçek kullanılabilir kapasitesidir; WAN 2'ye atanırsa 50 Mbps'lik hattın kapasitesidir. Aynı anda başlayan başka bağlantılar diğer WAN'a dağıtılabildiğinde toplam ağ trafiği 150 Mbps değerine yaklaşabilir, fakat bu tek akışın hızının 150 Mbps olduğu anlamına gelmez.

Bonding yapısında aynı mantıksal aktarımın parçaları iki yola dağıtılabiliyorsa teorik toplam kapasiteye daha fazla yaklaşmak mümkün olabilir. Yine de 100 + 50 hesabı, gerçek uygulamada 150 Mbps hızı garanti etmez. Tünel veya protokol ek yükü, iki hattın gecikme farkı, paket kaybı, yeniden sıralama ihtiyacı ve karşı tarafın kapasitesi aktarım hızını etkiler.

Tek dosya ile tek akış aynı kavram değildir. Bazı tarayıcılar, indirme yöneticileri ve içerik servisleri tek bir dosya veya görev için birden fazla paralel bağlantı açabilir. Dual-WAN bu bağımsız bağlantıları farklı WAN'lara dağıtırsa kullanıcı tek dosyada iki hattın katkısını görebilir; teknik olarak bu, tek TCP akışının iki hatta bölünmesi değildir.

Oturum Sabitliği ve Genel IP Adresi Değişimi Neden Önemlidir?

NAT eşlemeleri, kaynak IP adresi ve seçilen WAN, bir bağlantının karşı sunucu tarafından nasıl görüldüğünü etkiler. Aynı TCP bağlantısının paketleri kontrolsüz biçimde farklı WAN'lardan gönderilir ve kaynak IP adresi değişirse bağlantı bozulabilir. Bir web sitesindeki oturum ise birden fazla TCP bağlantısını kapsayabilir; her TCP bağlantısını kendi hattında tutmak, bu bağlantıların tümünün aynı genel IP adresinden çıkmasını tek başına sağlamaz.

Bu nedenle Dual-WAN tasarımında belirli bir oturumun aynı WAN üzerinde tutulması önemlidir. Çok bağlantılı ağlarda kaynak IP adresi ile çıkış yolunun uyumlu olması da gerekir; internet servis sağlayıcılarının kaynak adresi doğrulama politikaları, bir hat tarafından atanan kaynak IP adresiyle diğer hat üzerinden gönderilen trafiği reddedebilir.

Bonding mimarisi bu sorunu farklı bir katmanda ele alır. Alt yollar değişse bile üstteki mantıksal bağlantının kimliğini koruyabilen bir protokol veya toplama noktası, uygulamanın yol değişiminden daha az etkilenmesini sağlayabilir. Bunun gerçekleşip gerçekleşmemesi kullanılan bonding yöntemine bağlıdır.

Hız Testi Sonucu Neden Yanıltıcı Olabilir?

Bazı hız testleri ölçüm sırasında birden fazla paralel bağlantı kullanır. Dual-WAN kullanan yönlendirici bu bağlantıları iki WAN'a dağıtırsa test sonucu iki hattın toplam kapasitesine yakın bir değer gösterebilir. Bu sonuç, tek bir TCP bağlantısının da aynı hıza ulaşacağını kanıtlamaz.

Doğru değerlendirme için “ağın toplam kapasitesini” ve “tek oturumun ulaşabildiği hızı” ayrı ayrı ölçmek gerekir. Birden fazla eş zamanlı indirme veya çok bağlantılı hız testi toplam kapasiteyi değerlendirmeye yardımcı olurken, tek bağlantı kullanan kontrollü bir aktarım tek akış davranışını daha iyi ortaya çıkarır. Test sırasında her iki WAN arayüzündeki trafik miktarını da kontrol etmek gerekir; istemciyi tek hatta sabitleyen bir kural varsa paralel bağlantılar açılması iki hattın da kullanılmasını sağlamaz.

Gecikme, Jitter ve Paket Kaybının Çoklu Hat Performansına Etkisi

İki hattın yalnız nominal hızlarını toplamak yeterli değildir. Jitter (gecikme değişimi) ve paket kaybı iki yol arasında belirgin biçimde farklıysa bonding kullanıldığında verinin farklı zamanlarda ulaşması yeniden sıralama ve bekleme gerektirebilir. Gecikmesi yüksek bir yol, bazı iş yüklerinde ek kapasite sunsa bile toplam aktarım performansını beklenen kadar iyileştirmeyebilir.

Dual-WAN yük dengelemesinde bu farklar oturumların hangi hatta gönderileceği politikasını etkileyebilir. Yönlendirici, gecikmeye duyarlı trafiği gecikmesi daha düşük yola, büyük arka plan aktarımlarını diğer hatta gönderebilir; bu özellik cihazın yeteneklerine ve yapılandırmasına bağlıdır.