Wildcard Mask Nedir ve Ne İşe Yarar?
Wildcard mask, bir IPv4 adresi karşılaştırılırken hangi bitlerin aynı kalacağını ve hangi bitlerin dikkate alınmayacağını belirleyen eşleştirme maskesidir. Bu maske, özellikle ACL'lerde (erişim kontrol listelerinde) bir adresi, alt ağ aralığını veya belirli bir bit desenini seçmek için kullanılır.
Standart alt ağ eşleştirmelerinde wildcard mask, subnet maskesinin tersidir: maskedeki 0, karşılık gelen bitin referans adresle aynı olmasını; 1 ise o bitin göz ardı edilmesini söyler. Bu nedenle 0.0.0.255 değeri, ilk üç oktetin eşleşmesini ve son oktetin değişebilmesini ifade eder.
Wildcard mask tek başına bir izin veya engelleme politikası değildir. Yalnızca kuralın hangi IPv4 adresleriyle eşleşeceğini tanımlar; eşleşen trafiğe uygulanacak işlem, erişim kontrolü kuralının diğer bölümleriyle belirlenir.
Wildcard Mask'in Temel Mantığı
- 0 olan bitler, referans IPv4 adresindeki karşılıklarıyla tam olarak eşleşmelidir.
- 1 olan bitler karşılaştırmaya katılmaz ve farklı değerler alabilir.
- Bir subnet maskesine karşılık gelen wildcard mask değeri, her oktetin 255'ten çıkarılmasıyla hesaplanır.
- Bir referans adresle kullanılan 0.0.0.0 yalnız o IPv4 adresini, 0.0.0.0 referans adresiyle kullanılan 255.255.255.255 ise tüm IPv4 adreslerini eşleştirebilir.
- ACL gibi uygulamalarda ardışık olmayan bit desenleri kullanılabilir; desteği ve sözdizimini ürünün resmi belgesinden kontrol edin.
0 ve 1 Bitleri Nasıl Yorumlanır?
IPv4 adresi ile wildcard mask bit bit birlikte değerlendirilir. Wildcard mask içindeki bir bit 0 ise karşılaştırılan adresin aynı konumdaki biti, referans IPv4 adresindeki bit ile aynı olmalıdır. Bit 1 ise o konumdaki değer 0 veya 1 olabilir; eşleşme sonucu bu bitten etkilenmez.
Noktalı ondalık gösterimde bir oktetin 0 olması, o oktetteki sekiz bitin tamamının eşleşeceği anlamına gelir. Bir oktetin 255 olması ise sekiz bitin tamamının göz ardı edilmesini sağlar. Ara değerlerde karar oktet düzeyinde değil, tek tek bitler üzerinden verilir.
Örneğin 192.168.10.0 adresi ile 0.0.0.255 wildcard mask birlikte kullanıldığında ilk üç oktet 192.168.10 olarak sabit kalır, son oktet 0 ile 255 arasında değişebilir. Böylece eşleşme kümesi 192.168.10.0 ile 192.168.10.255 arasındaki adresleri kapsar.
Wildcard Mask Nasıl Hesaplanır?
Bir alt ağı temsil eden yaygın wildcard mask değerini bulmak için subnet maskesinin her okteti 255'ten çıkarılır. Bu işlem, subnet maskesindeki 1 bitlerini 0'a ve 0 bitlerini 1'e çevirmenin noktalı ondalık karşılığıdır.
- 255.255.255.0 subnet maskesi için sonuç 0.0.0.255 olur.
- 255.255.255.192 subnet maskesi için sonuç 0.0.0.63 olur.
- 255.255.252.0 subnet maskesi için sonuç 0.0.3.255 olur.
- 255.255.255.255 subnet maskesi için sonuç 0.0.0.0 olur.
Örneğin /26 ağı, 255.255.255.192 subnet maskesine karşılık gelir. Son oktette 255 - 192 işlemi 63 sonucunu verdiği için wildcard mask 0.0.0.63'tür. Referans adres 192.168.10.64 olduğunda bu çift, 192.168.10.64 ile 192.168.10.127 arasındaki 64 adresi eşleştirir.
ACL Eşleştirmesinde Referans Adresin Rolü
Wildcard mask hangi bitlerin önemli olduğunu söyler, ancak bu bitlerin hangi değere eşleşeceğini referans IPv4 adresi belirler. Bu iki değer birlikte okunmadığında aynı wildcard mask'in farklı adres kümeleriyle eşleşebileceği gözden kaçabilir.
- 10.20.30.40 ile 0.0.0.0 yalnızca 10.20.30.40 adresini eşleştirir.
- 10.20.30.0 ile 0.0.0.255, ilk 24 biti aynı olan 10.20.30.0/24 adres kümesini eşleştirir.
- 172.16.8.0 ile 0.0.3.255, 172.16.8.0 ile 172.16.11.255 arasındaki adresleri eşleştirir.
- 0.0.0.0 ile 255.255.255.255, bütün IPv4 bitlerini göz ardı ederek herhangi bir IPv4 adresiyle eşleşebilir.
Referans adresin göz ardı edilen bitlerindeki değerler eşleşmeyi değiştirmez. Yaygın alt ağ eşleştirmelerinde referans olarak ilgili ağın başlangıç adresini kullanmak, kuralı okumayı ve olası bir hatayı fark etmeyi kolaylaştırır.
Subnet Maskesi ile Wildcard Mask Arasındaki Farklar
İki maske aynı 32 bitlik biçimi kullanabilse de farklı sorulara yanıt verir. Subnet maskesi bir IPv4 adresinin ağ ve cihaz bölümlerini tanımlarken wildcard mask, bir karşılaştırmada hangi bitlerin kontrol edileceğini belirtir.
| Özellik | Subnet maskesi | Wildcard mask |
|---|---|---|
| 0 bitinin anlamı | Adresin cihaz bölümünü gösterir | Karşılık gelen bit eşleşmelidir |
| 1 bitinin anlamı | Adresin ağ bölümünü gösterir | Karşılık gelen bit göz ardı edilir |
| Temel amaç | IPv4 ağ sınırını tanımlamak | Adres karşılaştırma desenini tanımlamak |
| Bit düzeni | Subnet maskesi, baştaki kesintisiz 1 bitlerini izleyen 0 bitlerinden oluşur | Desteklenen uygulamalarda ardışık olmayan desenler bulunabilir |
Wildcard mask subnet maskesinin başka bir yazımı değildir. Yaygın alt ağ eşleştirmelerinde iki değer birbirinin bitleri ters çevrilmiş karşılığı olsa da kullanım amacı ve bitlerin yorumu farklıdır.
Wildcard Mask ile Ardışık Olmayan Bitleri Eşleştirme
Wildcard mask yalnız tek bir CIDR bloğunu eşleştirmek zorunda değildir. Bazı ACL uygulamaları, 0 ve 1 bitlerinin ardışık sıralanmadığı desenlere izin verir; böylece belirli konumlardaki bitler sabit tutulurken aradaki başka bitler göz ardı edilebilir.
Örneğin 192.168.0.10 referans adresi ile 0.0.255.0 wildcard mask, ilk iki oktetin ve son oktetin aynı olmasını gerektirir; üçüncü oktet değişebilir. Bu desen 192.168.0.10, 192.168.1.10 ve 192.168.255.10 gibi adreslerle eşleşir, ancak tek bir CIDR bloğunu temsil etmez.
Bu esneklik, wildcard mask değerini subnet maskesinden ayıran önemli özelliklerden biridir. Bununla birlikte her işletim sistemi, ağ ürünü veya kural türü aynı deseni kabul etmeyebilir; desteklenmeyen bir desen reddedilebilir ya da farklı yorumlanabilir.
Wildcard Mask Desteği ve Ürüne Göre Değişen Sözdizimi
Wildcard mask kavramı ACL adres eşleştirmelerinde yaygın olsa da komut yapısı evrensel değildir. Bazı ürünler noktalı ondalık wildcard mask kullanırken bazıları doğrudan CIDR gösterimi, ayrı bir netmask (ağ maskesi) alanı veya farklı bir eşleştirme sözdizimi isteyebilir.
Bir kuralı uygulamadan önce ürün belgesinde üç noktayı kontrol edin: 0 ve 1 bitlerinin anlamı, bitleri ardışık olmayan maskelerin desteklenip desteklenmediği ve adres ile maskenin hangi sırada yazıldığı. Wildcard mask, genel bir güvenlik duvarı politikası değil, ilgili kural içindeki adres seçme mekanizmasıdır.
Wildcard Mask Kullanımında Yaygın Hatalar
En sık hata, subnet maskesini ACL alanına doğrudan yazmak veya wildcard mask içindeki 0 ve 1 bitlerinin anlamını ters yorumlamaktır. Bu hata beklenenden çok daha geniş bir adres kümesini eşleştirebilir ya da hedeflenen adreslerin hiçbirini seçmeyebilir.
- Önce eşleşmesi gereken IPv4 adres kümesini açıkça belirleyin.
- Alt ağ eşleştirmesinde subnet maskesini doğrulayın ve her okteti 255'ten çıkarın.
- Referans adresi ve wildcard mask değerini birlikte, gerekiyorsa bit düzeyinde kontrol edin.
- Ardışık olmayan bir desenin tek bir başlangıç-bitiş aralığını temsil etmeyebileceğini hesaba katın.
- Uygulamadan önce ürünün resmi sözdizimini ve desteklediği maske türlerini doğrulayın.
