IPv6 adresi 128 bitten oluşur; her bit 0 veya 1 değerini alır. Temel metin gösteriminde bu değer, iki noktayla ayrılan sekiz onaltılık (16 tabanlı) gruba bölünür. Her grup en fazla dört karakter taşır; 0-9 rakamlarıyla a-f arasındaki harfler kullanılır. Harflerin büyük veya küçük yazılması sayısal değeri değiştirmez.

Adres okunurken görünen gruplar kadar yazılmamış sıfırlar da hesaba katılır. Bir grubun başındaki sıfırlar kaldırılabilir, art arda gelen sıfır grupları çift iki noktayla (::) yalnız bir kez kısaltılabilir ve eğik çizgiden sonraki sayı IPv6 prefix'inin uzunluğunu gösterir.

IPv6 Adresindeki Sekiz Onaltılık Grup

Sekiz grubun her biri 16 biti temsil eder. IPv4 adresindeki noktalar gibi, iki nokta da IPv6 grupları arasındaki sınırı gösterir.

2001:0db8:0000:0000:0000:ff00:0042:8329 gösteriminde sekiz grup vardır: 2001, 0db8, 0000, 0000, 0000, ff00, 0042 ve 8329. Her grup onaltılık sayı sistemine göre yazılır. Bu nedenle 9'dan sonra a, b, c, d, e ve f harfleri kullanılabilir.

Onaltılık sistemde her karakter dört biti temsil eder. Bu nedenle dört karakterli bir grup 16 bite, sekiz grup da toplam 128 bite karşılık gelir. Adresi okurken grupları ondalık sayıya çevirmek çoğu durumda gerekmez; grup sınırlarını ve kısaltma biçimini tanımak yeterlidir.

IPv4 adresi gömülü bazı IPv6 adreslerinde son 32 bit noktalı ondalık biçimde yazılabilir. Örneğin ::ffff:192.0.2.128, ::ffff:c000:280 ile aynı IPv6 adresini gösterir; sondaki dört ondalık sayı iki onaltılık gruba karşılık gelir.

IPv6 Adresindeki Sıfırların Kısaltılması

Bir grubun solundaki sıfırlar yazılmayabilir. Bu nedenle 0db8 ile db8, 0042 ile 42 ve 0000 ile 0 aynı grup değerini gösterir. Yalnız baştaki sıfırlar kaldırılır; 1200 grubunu 12 biçiminde yazmak değeri değiştirir ve aynı adresi temsil etmez.

Birden fazla sıfır grubu art arda geliyorsa bu bölüm çift iki noktayla gösterilebilir. 2001:0db8:0000:0000:0000:ff00:0042:8329 adresi, 2001:db8::ff00:42:8329 biçiminde yazıldığında aynı 128 bitlik değeri korur. Çift iki noktanın temsil ettiği sıfır grubu sayısı sabit değildir; görünen gruplar sayılır ve toplamı sekize tamamlayacak kadar 0000 grubu eklenir.

Bu örnekte çift iki noktanın dışında beş grup görünür: 2001, db8, ff00, 42 ve 8329. Sekiz gruba ulaşmak için araya üç adet 0000 grubu yerleştirilir. Aynı adreste ikinci bir çift iki nokta kullanılamaz; aksi halde her kısaltmanın kaç sıfır grubunu temsil ettiği belirlenemez.

İnternet standartları için yayımlanan RFC 5952 belgesine göre, tek ve tutarlı yazım biçimi olan kanonik gösterimde harfler küçük yazılır, grup başındaki sıfırlar kaldırılır ve art arda gelen en uzun sıfır grubu dizisi kısaltılır. Eşit uzunlukta iki sıfır dizisi varsa soldaki dizi kısaltılır. Bu seçim, aynı adresin sistemler ve kayıtlar arasında tutarlı biçimde karşılaştırılmasını kolaylaştırır.

Bir IPv6 adresi sözdizimi kurallarına uysa da kanonik biçimde yazılmamış olabilir. Temel sözdiziminde çift iki nokta tek bir 0000 grubunu temsil edebilir, ancak kanonik gösterimde tek sıfır grubu bu yöntemle kısaltılmaz. Mevcut bir adresi okurken her iki biçim de geçerli olabilir; yeni bir adres yazarken kanonik biçim tercih edilir.

IPv6 Adresi ve Prefix Uzunluğu Birlikte Nasıl Okunur?

IPv6 adresinin sonuna eğik çizgiyle eklenen sayı adresin bir parçası değildir. Bu sayı, soldan başlayarak kaç bitin ağ prefix'ini oluşturduğunu belirtir ve 0 ile 128 arasında olabilir. Bu nedenle adres bölümü ve prefix uzunluğu ayrı okunur.

2001:db8:1234:5678::25/64 örneğinde adres bölümü 2001:db8:1234:5678::25, prefix uzunluğu ise 64'tür. Her grup 16 bit olduğundan ilk dört tam grup toplam 64 bite karşılık gelir. Bu gösterim ayrıntılı alt ağ planını tek başına açıklamaz; yalnız prefix sınırının adresin hangi bitinde olduğunu gösterir.

Çift iki nokta kullanılması prefix hesabını değiştirmez. Hesap sırasında kısaltılmış adres önce sekiz gruba açılır, ardından prefix uzunluğu soldaki bitlere uygulanır. /48 ilk üç tam gruba, /64 ilk dört tam gruba ve /128 adresin bütün 128 bitine karşılık gelir.

IPv6 Adresini Tam Gösterime Dönüştürme

  1. Eğik çizgi varsa adres bölümünü prefix uzunluğundan ayırın.
  2. Adresin sonunda 192.0.2.128 gibi noktalı ondalık bir bölüm varsa bu dört sayıyı iki onaltılık gruba dönüştürün; bu örnekte karşılığı c000:0280 olur.
  3. Tek iki nokta işaretlerini grup ayırıcıları, çift iki noktayı eksik sıfır gruplarının yeri olarak değerlendirin.
  4. Çift iki noktanın dışındaki grupları sayın ve toplamı sekize tamamlayan sayıda 0000 grubu ekleyin.
  5. Harfleri küçük yazın ve her görünen grubun başına, grup dört karakter olana kadar sıfır ekleyin.
  6. Son durumda sekiz grup bulunduğunu ve her grupta yalnız 0-9 ile a-f arasındaki karakterlerin yer aldığını kontrol edin.

2001:db8:0:1::7a/64 gösteriminde eğik çizginin solunda beş görünür grup vardır: 2001, db8, 0, 1 ve 7a. Çift iki nokta üç sıfır grubunu temsil eder. Tam gösterim 2001:0db8:0000:0001:0000:0000:0000:007a olur ve /64, ilk dört grubun prefix bölümünde bulunduğunu gösterir.