Dinamik IP Adresi Nedir?

Dinamik IP adresi, internet sağlayıcının sana kalıcı olmayan bir genel IP vermesi demek. Bağlantın kopup yeniden kurulduğunda ya da ağ politikası değiştiğinde, sağlayıcı başka bir IP atayabilir. Yani aynı modemi kullanırsın, ama dışarıdaki adresin zamanla değişir.

Yine de “dinamik” deyince her gün değişim bekleme. Birçok ağ IP’yi uzun süre sende tutar ve bunu kira süresiyle yönetir. Buna rağmen modem yeniden oturum açınca sistem havuzdan farklı IP seçebilir.

Dinamik IP’yi iyi anlarsan bazı sürprizleri daha az yaşarsın. Mesela uzaktan kamera erişimi, oyunlarda NAT tipi ve port yönlendirme buna girer. Üstelik statik IP’ye gerçekten ihtiyaç duyup duymadığını da daha net görürsün.

Dinamik IP Adresi Ne Demek?

Dinamik IP, sağlayıcının IP havuzundan sana süreli verdiği genel IP’dir. Sağlayıcı bu IP’yi modeminin bağlantı oturumuyla eşleştirir ve bir süre sende tutar. Süre dolunca aynı IP’yi uzatabilir, ya da başka bir IP atayabilir.

Burada genel IP kısmı kritik, çünkü siteler seni bu adresle görür. Evindeki cihazlar çoğu zaman yerel IP ile çalışır ve internete modem üzerinden çıkar. Bu yüzden değişim genelde dışarıdan görünen adresi etkiler.

• Genel IP, internet tarafında görünen adrestir ve sağlayıcı bunu modemin WAN tarafına yazar.
• Yerel IP, ev içindeki cihazların adresidir ve modem DHCP ile bu adresleri dağıtır.
• Yerel IP değişince ev içi erişim etkilenir, genel IP değişince dış erişim etkilenir.

Dinamik IP Nasıl Çalışır?

Ev bağlantılarında dinamik IP’yi çoğunlukla iki yöntem taşır, DHCP ve PPPoE. Kablolu altyapılarda DHCP daha sık çıkar, bazı DSL altyapılarında PPPoE öne çıkar. Her iki durumda da sağlayıcı bağlandığın anda uygun bir IP seçer.

DHCP tarafında sistem kira süresi mantığıyla ilerler. Örneğin sağlayıcı 24 saatlik kira tanımlar, modem süre yarıya gelince yenileme ister. Yenileme sorunsuz giderse aynı IP devam eder, aksi halde modem yeni IP alabilir.

1. Modem ağa bağlanır ve IP ister.
2. Sunucu havuzdan bir IP seçer ve kira süresini bildirir.
3. Modem IP’yi kullanır, süre yaklaşınca yenileme talebi yollar.
4. Sunucu kabul ederse IP kalır, reddederse modem başka IP alır.

IP Adresi Ne Zaman Değişir?

Dinamik IP çoğunlukla yeniden oturum anında değişir. Modemi kapatıp açarsın, bağlantı düşer ya da sağlayıcı bakım yapar, sonra oturum tekrar kurulur. Oturum yeniden açılınca sistem aynı IP’yi de seçebilir, farklı IP’yi de seçebilir.

Bazen de “yapışkan dinamik” gibi bir pratik görürsün. Havuz boş durursa bazı ağlar eski IP’yi tekrar sana verir ve uzun süre aynı adres kalır. Yine de tek bir kesinti, özellikle yoğun saatlerde, farklı IP’ye geçirebilir.

• Modem yeniden başlarsa oturum tazelenir ve IP değişebilir.
• Uzun kopma yaşarsan kira düşebilir ve sistem IP’yi havuza geri alabilir.
• Sağlayıcı bakım yaparsa oturumu kapatıp yeniden açabilir.

Evde Yerel IP ile Genel IP Arasındaki Fark

Ev ağında iki ayrı adres dünyası aynı anda çalışır ve kafa karışıklığı buradan çıkar. Telefonun 192.168.1.50 gibi bir yerel IP alır ve bu adres sadece ev içinde anlam taşır. Modem cihazları NAT ile internete çıkarır ve dışarıya tek bir genel IP gösterir.

Bu yüzden “IP’m değişti” dediğinde önce hangi IP’den bahsettiğini netleştir. Yerel IP değişince yazıcı ve NAS erişimi etkilenir. Genel IP değişince dışarıdan eve erişim senaryoları etkilenir.

• Yerel IP’yi sabit tutmak istersen modemde DHCP rezervasyonu yaparsın.
• Genel IP’yi sabit tutmak istersen genelde statik IP hizmeti alırsın.
• İkisini ayırırsan arızayı çok daha hızlı bulursun.

Dinamik IP Avantajları

Dinamik IP’nin en büyük artısı, sağlayıcının IPv4 adreslerini verimli yönetmesidir. Her aboneye kalıcı adres ayırmak yerine, havuzdan ihtiyaç anında IP verirsin. Bu yaklaşım maliyeti düşürür, bu yüzden ev paketlerinde varsayılan olur.

Bir diğer artı kurulum kolaylığıdır. Modemi takarsın, oturum açarsın ve bağlantı çoğu zaman hemen gelir. Üstelik çoğu kişi dış erişim kurmadığı için, IP değişimi günlük kullanımda fark yaratmaz.

• Genelde ek ücret istemez.
• Sağlayıcı IP kıtlığını daha kolay yönetir.
• Video ve oyun gibi ev senaryolarında çoğu zaman sorunsuz gider.

Dinamik IP Dezavantajları

Dinamik IP, dışarıdan eve erişim istediğinde zorlayabilir. Evde kamera kaydı izlersin, uzak masaüstü açarsın ya da küçük sunucu kurarsın, sonra sabit hedef beklersin. IP değişince adresin de değişir ve ayarları güncellemen gerekir.

Bazen de “her şey doğru, ama yine açılmıyor” dersin ve burada CGNAT devreye girer. Sağlayıcı seni paylaşımlı NAT arkasına alırsa, modemindeki port yönlendirme tek başına yetmez. Yani sorun sadece dinamiklik olmaz, bazen dış bağlantı hiç gelmez.

• Uzaktan erişimde IP takibi gerekir.
• Port yönlendirme, IP değişince bozulabilir.
• CGNAT varsa dışarıdan bağlantı çoğu zaman kilitlenir.

Statik ve Dinamik IP Arasındaki Farklar

Statik IP, sağlayıcının sana kalıcı ayırdığı genel IP’dir ve adresin genelde değişmez. Böyle olunca dış erişimi bir kez kurarsın ve uzun süre dokunmazsın. VPN sunucusu ya da kamera sistemi gibi düzenli erişimde bu rahatlık öne çıkar.

Yine de statik IP herkese uymaz. Çoğu ev kullanıcısı dışarıdan eve bağlantı açmaz, bu yüzden statik IP’ye ihtiyaç duymaz. Ayrıca sabit adres güvenlik disiplinini daha önemli yapar, çünkü hedef adresin hep aynı kalır.

• Dinamik IP zamanla değişebilir, statik IP genelde aynı kalır.
• Statik IP çoğu sağlayıcıda ek ücretle gelir.
• Statik IP dış erişimi kolaylaştırır, güvenlik ayarlarını da ciddileştirir.

CGNAT Dinamik IP Deneyimini Nasıl Etkiler?

CGNAT, sağlayıcının da NAT yapması demektir ve evdeki NAT’ın üstüne bir katman daha ekler. Bu modelde birçok abone aynı genel IPv4’ü paylaşır, sistem kimin hangi porta çıktığını kayıtla izler. Böylece sağlayıcı daha az genel IPv4 ile daha çok kullanıcıyı internete çıkarır.

CGNAT altında en büyük sorun dışarıdan gelen bağlantıların eve ulaşmamasıdır. Sen modeminde port açarsın, ama sağlayıcının NAT katmanı isteği zaten durdurur. Bu yüzden uzaktan erişim istiyorsan, önce CGNAT olup olmadığını anlarsın.

1. Modem arayüzündeki WAN IP ile internette görünen IP aynı mı diye bakarsın.
2. WAN IP 100.64.0.0/10 aralığında görünürse, CGNAT ihtimali yükselir.
3. Sağlayıcıya “gerçek genel IPv4” ya da “CGNAT çıkışı” seçeneğini sorarsın.

Dinamik IP ile Uzaktan Erişim Kurmak

Dinamik IP ile de uzaktan erişim kurarsın, sadece işi iki parçaya bölersin. İlk parça IP değişse bile seni sabit bir isimle buluşturur. İkinci parça da dış trafiği ev içinde doğru cihaza taşır.

İsim tarafında DDNS öne çıkar. Modem ya da evdeki küçük bir istemci değişimi görür ve alan adını yeni IP’ye çevirir. Trafik tarafında ise iki yol görürsün, port yönlendirme ya da VPN.

• DDNS, IP değişimini saklar ve sana sabit bir isim verir.
• Port yönlendirme, belirli servisleri dışarı açar ve doğru cihaza götürür.
• VPN, daha güvenli bir yol sunar ve çoğu zaman tek port yeter.

CGNAT varsa klasik port yönlendirme çoğu zaman tutmaz. Bu durumda çıkış yönlü tünel kurarsın ya da ara sunucuyla ters bağlantı kurarsın. Böylece evden dışarı bağlantı başlatır ve dış erişime bir köprü koyarsın.

IPv6 Varken Dinamik IP Konusu Nasıl Değişir?

IPv6 çok geniş adres alanı sunar ve IPv4 kıtlığını ciddi biçimde rahatlatır. Bu rahatlık CGNAT gibi çözümlere ihtiyacı azaltabilir, çünkü müşteriye daha bol alan ayırırsın. Yine de IPv6 tarafında değişim tamamen kaybolmaz.

Ev tarafında sağlayıcı çoğu zaman modeme bir IPv6 öneği verir ve modem cihazlara adres dağıtır. Sağlayıcı öneği değiştirebilir, ayrıca cihazlar mahremiyet için geçici IPv6 üretebilir. Bu yüzden sabitlik beklersen, IPv6 için de plan yaparsın.

• IPv6 önek değişimi, ev ağındaki tüm IPv6 adreslerini etkileyebilir.
• Geçici adresler gizlilik sağlar, ama bazı izleme kurallarını zorlaştırabilir.
• IPv6 düzgün çalışırsa, bazı IPv4 kaynaklı NAT sorunları hafifler.

Ev İnterneti İçin Doğru Seçim Nasıl Yapılır?

Önce ihtiyacını netleştir, çünkü doğru seçim buradan başlar. Sadece gezinir, yayın izler ve oyun oynarsan dinamik IP çoğu zaman yeter. IP ayda bir değişse bile bu kullanımda pek fark etmez.

• Günlük kullanımda dinamik IP genelde yeter.
• Uzaktan erişimde DDNS, VPN ve port yönlendirmeyi birlikte tartarsın.
• Kesintisiz ve sabit erişim istersen statik IP maliyetini göze alırsın.

Uzaktan erişim kurarsan önce CGNAT durumuna bakmak iyi olur. CGNAT yoksa DDNS ve dikkatli port yönlendirme çoğu ev senaryosunu taşır. Daha güvenli bir model istersen VPN ile işi sadeleştirirsin, çok kritik durumlarda statik IP düşünürsün.